Uçak, otobüs veya otomobille yapılan uzun süreli yolculuklarda saatlerce hareketsiz kalmak, bacak toplardamarlarındaki kan dolaşımını yavaşlatarak pıhtı oluşumu riskini artırabiliyor. Oluşan pıhtının akciğerlere ulaşması halinde ise hayati tehlikeye yol açabilen pulmoner emboli gelişebiliyor. Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, özellikle tatil ve iş seyahatlerinde pıhtı riskini azaltmak için alınabilecek önlemler hakkında bilgi verdi.
Saatlerce hareketsiz kalmak riski artırıyor
Derin ven trombozu, genelikle bacakların derin toplardamarlarında pıhtı oluşmasıyla ortaya çıkıyor. Uzun süre hareketsiz kalındığında bacak toplardamarlarındaki kan akımının yavaşlaması, kanın damarlarda göllenmesine ve pıhtı oluşmasına neden olabiliyor.
İş veya tatil yolculuklarında uçak, otobüs ya da otomobilde uzun süre aynı pozisyonda oturmak, bacaklardaki toplardamar dolaşımını yavaşlatıyor. Daha önce pıhtı öyküsü bulunan, yakın zamanda ameliyat geçiren veya hastanede yatan, aktif kanser hastalığı bulunan, ileri yaşta ya da fazla kilolu kişilerde pıhtı oluşma riskinin daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Yaz aylarında yapılan yolculuklarda sıcak havaya bağlı sıvı kaybı da artabiliyor. Bu nedenle yolculuk sırasında yeterli sıvı tüketilmesi önem taşıyor. Ancak pıhtı oluşumu açısından en önemli risk faktörlerinden birinin uzun süreli hareketsizlik olduğu ifade ediliyor.
Akciğere ulaşan pıhtı hayati tehlikeye yol açabiliyor
Derin ven trombozu’nun her zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmayabileceğini söyleyen Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, “Özellikle uzun yolculuk sonrasında tek bacakta şişlik, ağrı veya hassasiyet, kızarıklık ve ısı artışı görülmesi halinde tıbbi değerlendirme yapılması gerekiyor. Pıhtının akciğere ulaşması durumunda ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma ve kanlı öksürük gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bu belirtilerin görülmesi halinde acil tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor. Uzun yolculuklarda pıhtı riskini azaltmak için mümkün olduğunda koltuktan kalkarak kısa yürüyüşler yapılması öneriliyor. Otomobil yolculuklarında ise düzenli aralıklarla mola verilerek birkaç dakika yürünmesi gerekiyor. Yolculuk sırasında oturulan yerde ayak bileklerinin yukarı ve aşağı hareket ettirilmesi, dairesel hareketler yapılması ve ayak parmakları ile topukların sırayla kaldırılarak baldır kaslarının çalıştırılması da bacak dolaşımının desteklenmesine yardımcı oluyor. Uzun süre bacak bacak üstüne atılmaması, bacakların rahat ve hareket edebilecek şekilde konumlandırılması, bel ve bacak bölgesini sıkan kıyafetler yerine rahat kıyafetler tercih edilmelidir. Yolculuk boyunca susamayı beklemeden düzenli olarak su tüketilmesi de önemlidir. Daha önce pıhtı geçiren veya pıhtı açısından risk faktörleri bulunan kişilerin ise yolculuk öncesinde hekimlerine danışmaları gerekiyor. Kompresyon çorabı veya ilaçla korunma gibi yöntemlerin gerekip gerekmediğinin kişinin risk durumuna göre hekim tarafından değerlendirilmesi gerekiyor” dedi.
